Gospelkoor of Jongerenkoor?

Gospelkoor, jongerenkoor, christelijk koor... wat is het verschil?

Koren zoals het Interkerkelijk Jongerenkoor Challenge, worden nogal op verschillende manieren aangeduid. Soms als gospelkoor, soms als jongerenkoor of gewoon Christelijk koor. Ga je zoeken op een zoekmachine op 'gospelkoor', dan kom je een compleet andere lijst tegen dan wanneer je met 'jongerenkoor' of 'Christelijk koor' zoekt. Op diverse startpagina's wordt ook nog steeds een onderscheid gemaakt tussen die verschillende categorieën.
Wanneer spreek je nou precies over een gospelkoor, wanneer over een jongerenkoor en wanneer over een Christelijk koor? Hieronder wordt geprobeerd om daar wat over neer te zetten, overigens zonder bepaalde koren in een hokje te duwen. Je kan het nu eenmaal niet allemaal zwart-wit zien en er zijn een hoop 'grijze' koren, die je dus onder meerdere categorieën kan indelen. Onderstaande uiteenzettingen zijn dus géén definities!!!

Gospel

Eerst maar eens het woord 'gospel' vertalen: dat betekent 'evangelie'. Het woord evangelie is afgeleid van het Griekse woord 'euangelion' wat ongeveer zoiets betekent als 'blijde boodschap'. De blijde boodschap die wordt gebracht in de evangeliën is de overwinning op de dood door Jezus van Nazareth door Zijn lijden, dood en opstanding. Door deze overwinning is de dood niet meer het eindstation van je leven, maar mag je daarna 'thuiskomen' bij God, je Vader, omdat de Hemel niet meer voor jou een onbereikbaar iets is geworden.

En of je die boodschap uitdraagt via een gospelkoor, jongerenkoor of Christelijk koor, of hoort via deze koren, doet er niet zoveel toe. Zolang je de blijde boodschap maar hoort of laat horen.

(Black) Gospelkoor

Denk je aan een gospelkoor, dan heb je negen van de tien keer een beeld van een 'zwart' koor gekleed in toga's voor ogen, net zoals op de afbeelding van het Harlem Gospel Choir dat hiernaast is opgenomen.

Gospelmuziek is ontstaan tijdens de periode van de slavernij in de V.S. Om het zware werk te verlichten zongen de slaven veel. Als je goed oplet voel je soms nog de arbeidsslag in zo'n lied terug.
Enkele andere kenmerken zijn: een sterk swingend ritme en ritmegevoel (probeer maar eens stil te blijven zitten als je het hoort), vaak hoge zangpartijen (zowel voor mannen als vrouwen), een bepaalde snelheid in vibrato die door heel het koor gelijktijdig wordt gehanteerd, lineair oplopende accoorden, donkere stemmen (vandaar dat het met negroïde mensen vaak veel lekkerder klinkt) en veelal vette solo's (door voorzangers) die zowel gemeente als het koor zelf moeten inspireren en opzwepen, energiek en extravert en de nummers zijn overwegend Engelstalig.
Gospelkoren kunnen ook in de seculiere wereld op veel positieve reacties rekenen. Het programma Idols heeft bijvoorbeeld al een aantal keren een gospelkoor als achtergrondkoor ingezet tijdens de live-shows. Black gospelkoren worden dus veel gevraagd buiten de kerkelijk wereld om, bijvoorbeeld bij bruiloften en grote evenementen, omdat het veelal heel toegankelijke muziek is, die wel iedereen in beweging krijgt.

Je ziet niet zoveel erg jonge mensen in gospelkoren. De meeste serieuze gospelkoren in Nederland houden behoorlijk strenge audities. Je moet dus aardig wat stemervaring en -beheersing hebben wil je bij zo'n koor lid kunnen worden. Maar dat komt de kwaliteit wel ten goede. Vandaar dat gospelkoren in de regel heel goed uit de verf komen tijdens uitvoeringen en nagenoeg elke zanger uit dat koor stemtechnisch solist zou kunnen zijn.
Misschien dat daarom de bezetting van deze koren varieert van 5 tot ongeveerd 30 mensen.

Alhoewel gospelkoren oorspronkelijk hun 'roots' in de kerk hebben, hoeven deze koren niet meer verbonden te zijn met een kerk. Dit geldt voor Nederland meer dan in het buitenland. Wel blijft de missie hetzelfde: zingen over de liefde van Jezus en wel op een heel aanstekelijke manier.

Jongerenkoor / gospelkoor

Wanneer je over de categorie 'jongerenkoren' gaat schrijven loopt je de kans, gezien het stukje over gospelkoren, om jongerenkoren als kwalitatief minder te bestempelen. Maar dat hoeft niet zo te zijn!
In tegenstelling tot een gospelkoor, geldt voor een jongerenkoor meestal een bepaalde leeftijdsgrens. Over het algemeen kan je zeggen dat er een leeftijdsindicatie van 15 tot 30 jaar geldt. Dit kan de leeftijd van toelating zijn, of de maximale leeftijd.
Een jongerenkoor is vaak verbonden aan een Christelijke gemeente, of heeft daar haar wortels in. In het repertoire kan ook gospelmuziek voorkomen, maar dit zal anders klinken dan door een gospelkoor uitgevoerd. Daarnaast zal er vaker muziek van eigen bodem worden gezongen, al of niet in het Engels.
Een jongerenkoor hoeft niet per definitie meerstemming te zingen, al is twee- of meerstemmig wel gewoonte. Uitvoeringen van jongerenkoren beperken zich meestal tot kerkdiensten en/of praise-avonden, of alleen tot concerten en tv- of cdopnames. De stijl kan variëren van ingetogen tot heel uitbundig, van 'zwaar gereformeerd' tot 'super evangelisch' (dit even om te chargeren en niet om iemand tegen de schenen te trappen).
Oftewel, de term 'jongerenkoor' is een verzamelnaam voor een hele grote verzameling van koren in diverse stijlen. Afhankelijk van het publiek, visie en opvatting zal het ene jongerenkoor heel anders zijn dan het andere.
Voor nagenoeg elke stroming binnen de Nederlandse kerken is er wel een jongerenkoor te vinden dat aansluit bij het gedachtengoed van deze kerk.

Veel jongerenkoren beschikken over een band/combo die voor de begeleiding zorgt, of er wordt gezongen met orkestband of alleen piano. Dit heeft soms tot gevolg dat het koor zelf moet worden uitversterkt door middel van een geluidsinstallatie. Gemiddeld hebben jongerenkoren zo'n 40 leden. Er zijn er dus met meer, maar zeer zeker ook met minder.

Jongerenkoren zijn soms beïnvloed, dan wel geïnspireerd, door grote buitenlandse voorbeelden als The Continental Singers, Oslo Gospel Choir en meer van dergelijke trendsetters. Tegenwoordig worden veel nummers van Christelijke artiesten professioneel gearrangeerd zodat koren deze nummers kunnen uitvoeren.

Er zijn in de korenwereld wel een aantal jongerenkoren, die zich gospelkoor noemen. De grens tussen jongerenkoor en gospelkoor is niet écht duidelijk aan te geven. Vaak zie je dan dat zo'n gospelkoor qua repertoire op hetzelfde niveau zit als een jongerenkoor, maar dat de gemiddelde leeftijd wat hoger ligt.

Christelijk koor

Is een jongerenkoor en gospelkoor dan geen Christelijk koor? Nee, goed beschouwd niet, maar de term 'Christelijk koor' wordt meestal vaker toegekend aan de koren die na de categorie 'jongerenkoren' komen. Oftewel, koren met een leeftijdsondergrens van zo'n 30 jaar. Dit kan zowel een gemengd, als een mannen- of vrouwenkoor zijn. In de regel denk je dan aan de wat zwaardere kerkelijke muziek die vooral door oudere mensen wordt gezongen. Meerstemmige psalmen en gezangen, maar soms ook gearrangeerde opwekkingsnummers. Begeleiding wordt in de regel gedaan door piano, orgel of klein combo. Bij deze koren ligt het ledental vaak hoger dan bij de voorgaande twee categorieën. Minimaal 30 leden tot meer dan 200 bij de mega-koren. Met deze aantallen is het makkelijker om vierstemmig of meer te zingen en dit gebeurt bijna altijd onversterkt.

Aanvullingen

Dit overzicht is geenszins compleet, laat staan een definitie van deze koorsoorten. Mocht je naar aanleiding van deze pagina opmerkingen kwijt willen of aanvullingen of correcties willen melden, doe dit dan via het contactformulier. De gehele inhoud van deze pagina staat open voor discussie dus maak daar gebruik van.